اجاره ویلا و سوئیت - آپارتمان

مازندران - سواد کوه  
دوشنبه 29 خرداد 1396

پل مشهور ورسک که بیش از 80 سال از عمر آن می گذرد یکی از زیبایی های منطقه مازندران و همچنین از شاهکارهای مهندسی در ایران است که از چشم بسیاری از مسافران و گردشگران دور مانده است. این پل از جمله بزرگترین پل های راه آهن در سرتاسر ایران می باشد و راه آهن سراسری تهران - شمال را به یکدیگر متصل می کند.

موقعیت پل ورسک

پل ورسک در استان مازندران شهرستان سوادکوه، در مجاورت روستایی به همین نام و در بالای دره ورسک میان دو کوه عباس آباد قرار گرفته است. این پل با قائم شهر حدود 85 کیلومتر و با زیراب حدود 45 کیلومتر فاصله دارد و در 180 کیلومتری تهران و در محور فیروزکوه و در مسیر راه آهن شمال قرار دارد.

تاریخچه ساخت پل ورسک

در اول اردیبهشت ماه سال 1312 و در زمان حکومت رضاشاه پهلوی، قراردادی با شرکت دانمارکی کامپساکس (Kampsax) امضا شد که بر اساس آن راه آهن شمال جنوب ایران احداث شود و برای ساخت هر متر خط راه آهن، معادل 5 دلار طلا (حدود 1.5 گرم طلای خالص) دریافت کنند. مدیر عامل شرکت دانمارکی یورگن ساکسیلد، امضا کننده این قرار دارد بود. وی بعدها در کتاب خاطراتش به نام خاطرات یک مهندس دانمارکی، تصویری از پل ورسک را روی جلد کتاب به کار برد و در سال 1350 آن را به چاپ رسانید. شرکت کامپساکس قبل از ساخت پل ورسک، خط آهن ترکیه را به طول 1200 کیلومتر ساخته بود و از این رو سابقه درخشانی داشت. هزینه ساخت پل ورسک به طور کلی مبلغ دو میلیون و 600 هزار ریال بود.

بر اساس تحقیقاتی که توسط شرکت های اروپایی بر روی کوه های البرز انجام گرفت می بایست خط راه آهن از روستای عباس آباد (ورسک کنونی) عبور کرده و با طی مسافت ده کیلومتر و صعود ششصد متر از کوهستان عبور کرده و به سمت تونل گدوک حرکت کند که حرکت قطار با این شیب تند امکان پذیر نبود، پس آنها تصمیم گرفتند مسیر عبور قطار را به صورت سه پله بر روی دامنه کوه ایجاد نمایند که این سه پله به سه خط طلا معروف گشت. علت شهرت این خطوط به سه خط طلا این است که طراحی این خطوط با حداقل شیب و حداکثر ضریب قدرت لوکوموتیوها طراحی شده است که این طراحی برای ایرانیان ارزشی به مراتب بیش از طلا را داشت.

به دلیل نبود امکانات و ابزار امروزی، ساخت پل به وسیله ابزاری مانند دینامیت و دریل دستی انجام گرفت. در ابتدای کار برای ایجاد فضای لازم جهت احداث پایه‌های داربست، از دینامیت استفاده شد و بعد از آن داربستی چوبی نصب شد و برای جابه جایی مصالح ساخت پل از یک طرف کوه به طرف دیگر، کابلی به دو طرف دره متصل نمودند. سازه اصلی پل روی داربست های آن احداث شد و همزمان با ساخت آنها، عملیات احداث قالب دال قوس نیز در حال تکمیل بود. در ساخت پل ورسک به جهت کاهش هزینه ها از هیچ سازه فلزی، فولاد یا آرماتوری استفاده نشده و مصالح آن شامل ملات، شن شسته شده و آجر و سیمان است. از اقدامات خلاقانه و هوشمندانه ساخت پل ورسک، احداث یک تونل زیر رودخانه ورسک بود تا از سازه پل در مقابل طغیان رودخانه محافظت شود. به همین علت قطار عبوری از روی پل بعد از یک چرخش در طول مسیر، تا مسافت 100 متر بالا رفته و سپس روی پل قرار میگیرد. ریل گذاری موقت پل نیز در همان زمان صورت گرفت و تا قبل از زمستان سال 1314 عملیات آماده سازی ریل بند انجام شد.

طرح خلاقانه ورسک، ایده مهندس لادیسلاوس فون رابسویچ (L. Von Robcevidc) اتریشی بود. او در مصاحبه ای گفته است:

"زمانی که طرح پل ورسک را تهیه نمودم، دیگر مهندسان با حیرت و تعجب آن را بررسی کردند. اجرای طرح و احداث پل در زمره یکی از گشایش های علم مهندسی بود. اکنون که این پل هوشمندانه احداث شده، همه من و همکارانم را تحسین کرده و آن را جزو بهترین پل‌ های جهان و شاهکار مهندسی می‌دانند."

نابغه ریاضی و پل‌سازی که عملیات و محاسبات پل‌های راه‌آهن سراسری ایران زیر نظر وی انجام گرفت و سرپرستی مهندسان محاسب و طراح پل ورسک را عهده دار بود، شخصی به نام هانس اتو نا‌تر میباشد.

مهندس والتر اینگر نیز یکی از مهندسان ساخت پل ورسک بود که در زمان تکمیل ساخت سه خط طلا از بالای پل به پایین پرت شده و قبر او نیز در روستای ورسک میباشد.

این پل در سال 1315 بازگشایی شد و با دهانه ای 66 متری در ارتفاعی 110 متری قرار دارد. ارزش این سازه زمانی درک می شود که بدانیم در زمان ساخت آن، ابزار پیشرفته ای وجود نداشته و با ابتدایی ترین ابزار این پل ساخته شده است و به همین علت یک شاهکار مهندسی به شمار می آید.

ورسک در گروه مهمترین آثار فنی مهندسی راه آهن شمال ایران به شمار می آید و در آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است. این پل از جمله پل‌های استراتژیک ایران می باشد که بوسیله مهندسان آلمانی و اتریشی با ضمانتی 70 ساله بنا نهاده شده است.

رضاشاه شخصا برای بازگشایی پل ورسک که در مدت 3 سال به طول انجامید، به زادگاه خود یعنی سوادکوه رفته و به دستور او مهندس اصلی اتریشی یعنی اینگر و خانواده اش را در هنگام عبور اولین قطار زیر پل قرار دادند تا در صورت تخریب شدن پل اولین فردی که از بین می رود سازنده پل باشد. سازندگان پل تضمین دادند که پل ورسک تا 70 سال باقی می ماند و با این حال بیش از 80 سال است که قابل استفاده است و همچنان از جاذبه های دیدنی شمال ایران به شمار میرود.

نقش استراتژیک پل ورسک

نیروهای متفقین برای کمک به اتحاد جماهیر شوروی در برابر آلمان در زمان جنگ دوم جهانی، روزانه با 75 قطار ادوات نظامی و سلاح را از بندر شاهپور (بندر امام خمینی فعلی) به بندر شاه (بندر ترکمن فعلی) می‌رساندند و بطور متوسط هر 25 دقیقه یک قطار از روی پل ورسک عبور می‌کرد و مهمات و اسلحه ها را انتقال میداد. نقش استراتژیک و مهم پل ورسک به حدی بود که اگر ساخته نشده بود ممکن بود دنیای امروزی تحت تسلط طرفداران هیتلر و حکمرانی نئونازی‌ها قرار بگیرد. لقب پل پیروزی برای این پل نیز به همین علت است. در سال 1320، ایران توسط ارتش متفقین اشغال شد و به نام دالان پارسی (Pearsion Corridor) معروف شد. وینستون چرچیل، نخست وزیر انگلیس که از فرماندهان قوای متفقین بود بر اهمیت پل ورسک در پیروزی آن‌ها تاکید کرد. قبل از اینکه ایران به دست متفقین اشغال شود، آلمان به سمت مرز شوروی حرکت کرد و نیروهای روس را تحت فشار قرار داد. حاکمان ایران نیز از ترس اشغال کشور تصمیم گرفتند تمام پل های جاده ای و راه آهن را مین گذاری کنند. در شرح این واقعه آقای محمد سجادی وزیر راه وقت چنین گفت:

"با شنیدن اخبار هولناک که از سوی جبهه‌های جنگ شوروی شنیده میشد، دستور مین‌گذاری پل ورسک و دیگر پل‌های مهم راه‌آهن داده شد و این کار به‌صورت محرمانه و با دقت انجام شد. اما بعد از اشغال ایران به وسیله متفقین، دستوری برای انفجار پل‌ها صادر نشد و گروه متفقین هم از مکان مین‌ گذرای ها آگاه شدند."

نامگذاری پل ورسک

بعضی افراد عقیده دارند نام این پل به دلیل نزدیکی به روستای ورسک است که این روایت اشتباه است؛ چون روستا و کوه های اطراف بیشتر با نام عباس آباد شناخته میشدند. عده ای دیگر بر این باورند که نام پل ورسک از روی نام مهندسی به نام شژا ووسک گرفته شده که در ساخت این پل شرکت کرده است. با این حال، این قضیه مستند نیست. روایت سوم نیز بدین شرح است که درختچه ای به نام ورس در نزدیکی پل روییده است که نام پل نیز از آن گرفته شده. سرانجام در سال 1324 نام پل به پیروزی تغییر پیدا کرد.

جذابیت پل ورسک و سه خط طلا

پل ورسک از بهترین و با ارزش ترین سازه های کشور ایران محسوب میشود که قرار گیری آن در طبیعت کوهستانی البرز هر گردشگری را تشویق به توقف و تماشای منظره آن می سازد. ارتفاع پل ورسک از سطح دریا 2140 متر میباشد و ارتفاع آن از ته دره به طول 110 متر میرسد. همچنین وجود آبشار چشمه علی با ارتفاع 20 متر که از دره به طرف روستای ورسک و در شرق آن جاری است و رودخانه ورسک نیز در نزدیکی پل جذابیت این منطقه را بیشتر کرده است. آب آبشار ورسک از ارتفاعات قدمگاه سرچشمه گرفته و هرساله تعداد زیادی از مردم را به سوی خود جذب میکند.

بهترین محلی که می توان از سه خط طلا، مشاهده و عکسبرداری کرد از جاده فیروزکوه می باشد که می بایست اتومبیل خود را در جایی مناسب پارک کرده و نظاره گر عظمت این اثر تاریخی باشید. در فصل زمستان نمای برفی و سفیدپوش پل بسیار خیره کننده و جذاب میباشد.

نام پل ورسک در کتاب رکورد گینس و در قسمت پل‌های با ارتفاعی بالغ بر 61 متر ثبت گردیده است و در سال 1356 نیز به ثبت ملی رسید.

شرایط کنونی پل ورسک

عمر این پل که 70 سال بیان شده بود؛ به پایان رسید که موجب نگرانی هایی در زمینه تقویت و بازسازی آن شد. مدیر عامل وقت راه آهن در مورد این موضوع گفته است:

"با توجه به قراردادی که برای سنجش مقاومت پل، با دانشگاه صنعتی شریف بسته شد، سنسوری روی پل نصب شد تا میزان ضربه ها و مقاومت پل را هنگام تردد قطار بررسی کند و هشدارهای لازم را در این مورد به مرکز مانیتورینگ ارسال کند. همه ساله بازدیدهایی از پل انجام میگیرد تا مصالح مقاوم جایگزین مصالح قدیمی و فرسوده پل شود."

هم اکنون از این مسیر برای قطارهای مسافری تهران - ساری و تهران - گرگان استفاده می گردد. قطارهای باری و سوختی نیز از آن تردد میکنند.

دسترسی به پل ورسک

برای دسترسی به سه خط طلا و تماشای پل ورسک می بایست به استان مازندران و به دره ورسک در روستای ورسک در سوادکوه سفر کنید به این صورت که از محور فیروزکوه، ابتدا به طرف جاجرود و گیلاوند حرکت کرده تا به فیروزکوه برسید و بعد از گذر از این شهر به روستایی به نام گدوک و شوراب قدم رسیده که چشم‌انداز زیبای پل ورسک نمایان میشود. برای دیدن آبشار ورسک نیز میتوانید از روستا مسیری 4 کیلومتری را در امتداد رودخانه طی کنید.

اقامت در سوادکوه

اگر به دیدن جاذبه های سوادکوه مانند پل ورسک، روستای اوریم، غار کیجاکچال و جنگل لفور و دیگر جاذبه های گردشگری سوادکوه رفتید میتوانید برای اقامت خود از اجاره ویلا در سوادکوه استفاده کنید.

 

دیدگاه کاربران


م
م
پنج شنبه 13 اردیبهشت 1403
قدیمی ها با ساخت این خط راه آهن، کاری کردند کارستون روحشون برای همیشه شاد
سعید
سعید
جمعه 21 بهمن 1401
باسلام
قاجاریه 150 سال حکومت کردن یک اجر روی هم نگداشتن و اگر هنوزم بودن مطمئن باشید اینجا هم میشد افغانستان دوم
رضا خان بعد از مدت 5 سال از شاه شدنش با خزانه خالی شروع به ساخت راهن (ورسک) نمود. راه اهن دست المان ها بود ولی بخاطر پیچیدگی کوه های اطراف ورسک و ساخت پل ورسک و زدن تونل آن قسمت ها رو به شرکت دانمارکی و اتریشی سپرد
امیر نصرالله زاده
امیر نصرالله زاده
دوشنبه 01 آذر 1400
این پل در زمان رضا شاه ساخته شد، اون موقعه با جون دل پل و میساختن برای همین ساخت پل بیشتر از دوسال طول نکشید
حانیه
حانیه
دوشنبه 28 تیر 1400
2 سال ساخت این پل طول کشید و شاهکار یک معمار آلمانی است و به دستور رضاشاه.
koohyar.pasargad
koohyar.pasargad
دوشنبه 10 خرداد 1400
شانزدهم اردیبهشت ماه روز افتتاح پل تاریخی ورسک است. اگر به سازه پل نگاه کنید یک پل دیگر هم زیرش قرار داره که برای زیر سازی و استحکامات بیشتر ساخته شده.
manijefotohi
manijefotohi
شنبه 04 اردیبهشت 1400
پدر بنده اولین پزشک راه آهن در ساری است که پس از فارغ‌ التحصیلی از دانشگاه تهران از ساخت و افتتاح این پل برایمان تعریف می‌کرد داستان جالبی داره.
nader.k.58
nader.k.58
دوشنبه 11 اسفند 1399
ساخت این پل در دو سال انجام شده که باید امکانات آن زمان هم در نظر گرفت. کیف میده بنشینی و ساعت ها از منظره پل لذت ببری.👌
kianoosh_parsi
kianoosh_parsi
شنبه 11 بهمن 1399
تا جایی که بنده مطلع هستم به پل سیاه اهواز هم پل پیروزی میگن که توسط آن آذوقه و مهمات را از جنوب ایران به کشور روسیه میرسوندند.
maryam
maryam
سه شنبه 02 دی 1399
پل ورسک راه ‌آهن سراسری تهران-شمال رو به هم متصل میکنه و به جز اهمیت حمل و نقل و صنعتی زیبایی سازه اش اون رو به جاذبه ای در مازندران تبدیل کرده.
poriya_abnj
poriya_abnj
یکشنبه 18 آبان 1399
چشم انداز سه خط طلا مسیر ریلی تهران-شمال خیلی زیباست 😍😍😍😍❤️ این سه خط ریلی از شاهکارهای مهندسی در تاریخ است.👌🏻👌🏻
mojtaba._mirzaee
mojtaba._mirzaee
سه شنبه 29 مهر 1399
این پل رو یه مهندس اروپایی ساخت که رضا شاه همون جا دفنش کرد اگه اشتباه نکنم. بهترین سازه تاریخی ایران 👏
tabatabaiefar51
tabatabaiefar51
شنبه 01 شهریور 1399
پل ورسک پلی با چند کارکرد بود این پل با سطح شیب دار ایستگاه ورسک را با صد متر ارتفاع به پل ورسک می رساند بعد فاصله دو کوه را بین دو تونل را به هم وصل می کرد تازه مشکل شروع شده و پل و تونل های دو‌‌ طرف پل را به توسط سه شیب شکن بزرگ و شیب های طویل دور کوه ها تا تونل گدوک مسیر را به صورت سر بالایی کشیده شد.
nasionalsosialistjgfu
nasionalsosialistjgfu
یکشنبه 12 مرداد 1399
میگن دانمارکی ها این پل رو درست کردن اما شرکت دانمارکی نبوده مهندس های آلمانی این پل رو درست کردن تاریخش هست.
amira_1990
amira_1990
یکشنبه 22 تیر 1399
بنایی که به عنوان تنها پل جهان در کتاب گینس ثبت شد. روستای ورسک هم روستای قشنگیه. یکبار حتما برید.
koorush
koorush
شنبه 07 تیر 1399
الان نزدیک به سیزده چهارده ساله یک خط ریلی میخوان از راه آهن شهر خودم به مرکز استان درست کنن که توش موندن و نیمه کاره رها شده با اینکه الان خیلی پیشرفته تر از زمان رضاشاه است.. اون زمان مسئولین جدیت بیشتری توی کاراشون داشتن.
zahra_ramezani590
zahra_ramezani590
شنبه 31 خرداد 1399
چقد ورسک خاطره داریم همش با قطار میرفتیم 😍❤️ رضاشاه روحت شاد. زحماتی که برای این مملکت کشیدی رو خیلی ها حواسشون نیست. 🌹👍👍 تنها پل ورسک نبود رضا شاه کلی خدمات به یاد ماندنی زیادی به ایران کرد.
hamid_tvg
hamid_tvg
یکشنبه 25 خرداد 1399
رضا شاه در زمان خودش به عنوان رهبر کاری کرده که بایستی میکرده و بعد از اون هم باز کارهای عمرانی دیگری انجام گرفته و الان هم داره انجام میشه کارهای عمرانی از این پل بزرگتر و مهمتر.. پس نتیجه میگیریم که شاخ گاو نشکسته کاری انجام داده که در آن زمان نیاز بوده در آن مسیر انجام شود و اگر هر کس دیگری هم جای ایشون بود همین کار را میکرد. این پل هم خوبیش اینه نسبت به سازه های الان محکمتره وگرنه خیلی کار پیچیده ای نکرده رضا شاه.
sasani7800
sasani7800
یکشنبه 18 خرداد 1399
پل ورسک در کتاب رکورد گینس ثبت شده چون ارتفاعش بیش از شصت و یک متر است.